Cięcie laserem czy plazmowe - jak dobrać metodę

1. Co to jest cięcie laserem?

Cięcie laserem to metoda termiczna, w której skupiona wiązka lasera (najczęściej światłowodowego) topi i odparowuje materiał wzdłuż zaprogramowanej ścieżki, a strumień gazu towarzyszącego wydmuchuje stopiony metal ze szczeliny. Ruch głowicy tnącej sterowany jest numerycznie z pliku CAD lub DXF, dzięki czemu krawędź odwzorowuje rysunek z dużą powtarzalnością.

Do stali czarnej i stali nierdzewnej stosuje się tlen lub azot jako gaz towarzyszący - tlen przyspiesza cięcie dzięki reakcji egzotermicznej, azot daje krawędź bez zgorzeliny, gotową pod malowanie proszkowe lub spawanie bez dodatkowego czyszczenia. Wąska szczelina cięcia i mała strefa wpływu ciepła to główne atuty metody przy elementach o wysokich wymaganiach wymiarowych.

2. Co to jest cięcie plazmowe?

Cięcie plazmowe to również metoda termiczna, w której łuk plazmowy - zjonizowany gaz o temperaturze kilkunastu tysięcy stopni Celsjusza - topi metal, a sprężone powietrze lub gaz roboczy wydmuchuje stopiony materiał ze szczeliny. Palnik plazmowy pracuje bez kontaktu z materiałem, co pozwala ciąć znacznie grubsze przekroje niż laser przy porównywalnej mocy urządzenia.

Metoda sprawdza się przy blachach i profilach konstrukcyjnych o dużej grubości, gdzie liczy się przede wszystkim czas cięcia, a krawędź i tak trafi do dalszej obróbki - szlifowania, fazowania pod spawanie albo malowania. Szczelina cięcia jest szersza niż przy laserze, a strefa wpływu ciepła (SWC) większa, co przy cienkich blachach bywa widoczne jako lekkie zahartowanie krawędzi.

3. Cięcie laserem czy plazmowe - najważniejsze różnice

Tolerancje i klasy jakości krawędzi dla obu metod termicznych opisuje norma PN-EN ISO 9013 - im węższa klasa tolerancji, tym dokładniejszy i droższy proces. Poniższe zestawienie pokazuje praktyczne różnice, na które zwraca uwagę kupiec przy wyborze metody do konkretnego zlecenia.

4. Kiedy wybrać laser, a kiedy plazmę?

Laser wybiera się wtedy, gdy krawędź ma trafić bezpośrednio do montażu bez dalszej obróbki - blachy cienkie i średniej grubości, otwory pod śruby, elementy z ciasnymi tolerancjami wymiarowymi albo skomplikowanym konturem. Plazma sprawdza się przy grubych blachach i profilach konstrukcyjnych, gdzie liczy się czas cięcia, a krawędź i tak zostanie sfazowana pod spoinę lub oszlifowana.

5. Czy laserem można ciąć aluminium i stal nierdzewną?

Tak, laser światłowodowy tnie zarówno aluminium, jak i stal nierdzewną, choć oba materiały wymagają innego doboru parametrów niż stal czarna. Aluminium dobrze odbija światło i szybko odprowadza ciepło, więc do czystej krawędzi potrzeba wyższej mocy lasera i azotu jako gazu towarzyszącego. Stal nierdzewna cięta azotem zachowuje odporność na korozję na krawędzi - bez tlenu, który dawałby przebarwienie i zgorzelinę wymagającą trawienia.

Cięcie plazmowe aluminium i stali nierdzewnej jest technicznie możliwe, ale krawędź wychodzi gorszej jakości niż po laserze - w praktyce plazmę do tych materiałów stosuje się głównie przy dużych grubościach, gdzie estetyka krawędzi ma mniejsze znaczenie niż tempo cięcia.

6. Cięcie laserem lub plazmowe czy wystarczy gilotyna?

Gilotyna wykonuje wyłącznie cięcia proste, wzdłuż jednej linii, bez otworów, wycięć czy zaokrągleń - to metoda mechaniczna, nie termiczna, więc nie zostawia strefy wpływu ciepła. Tam, gdzie zlecenie sprowadza się do przycięcia arkusza blachy na wymiar prostokątny, gilotyna jest szybsza i tańsza niż laser czy plazma.

Laser i plazma wchodzą do gry, gdy w rysunku pojawia się kontur - otwory, wycięcia, łuki, litery czy logo. Wybór między nimi rozstrzyga wtedy grubość materiału i wymagana dokładność, zgodnie z zestawieniem z sekcji 3.

7. Jak przygotować zlecenie do cięcia laserem lub plazmowego?

Rysunek w formacie DXF lub DWG przyspiesza wycenę najbardziej - kontur bez podwójnych linii, z opisanymi otworami i naniesioną grubością materiału. Przy braku pliku CAD wystarczy szkic z wymiarami, ale wycena wtedy wymaga dodatkowego etapu przygotowania rysunku po stronie zamawiającego lub wykonawcy.

• Gatunek i grubość materiału. S235JR, S355J2, AISI 304 czy stop aluminium - metoda i parametry cięcia zależą od materiału tak samo, jak od grubości.
• Liczba sztuk i powtarzalność. Jednostkowy element i seria produkcyjna to różne podejście do przygotowania programu cięcia i rozkroju arkusza.
• Dalsza obróbka. Krawędź pod spawanie, malowanie proszkowe albo bez dalszej obróbki - to decyduje, czy laser jest konieczny, czy plazma z doszlifowaniem wystarczy.

8. Co mamy w magazynie w Zawadzie

Magazyn główny działa pod adresem Zawada 144, 97-200 Tomaszów Mazowiecki, w województwie łódzkim, od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00-16:00. NIP firmy to 7730002877. Wysyłka obejmuje całą Polskę: DPD, GLS, Schenker oraz palety dedykowane, a odbiór własny jest możliwy po wcześniejszym umówieniu.

Materiał pod cięcie laserem i plazmowe pochodzi z bieżącego asortymentu: blacha ze stali czarnej, blacha nierdzewna i kwasoodporna oraz blacha aluminiowa, a także profile z oferty stali czarnej i aluminium. Do każdej partii stali konstrukcyjnej dołączany jest atest 3.1 wg PN-EN 10204.

Serwis cięcia laserem, plazmowego i gięcia CNC realizujemy jako usługę dla zleceń produkcyjnych B2B - równolegle z dostawą materiału z magazynu albo na materiale powierzonym przez klienta.

9. Co sprawdzić przed zamówieniem - 4 sytuacje

Uczciwy poradnik obejmuje też sytuacje, w których nie jesteśmy właściwym adresem.

1. Pojedyncza sztuka na już. Serwis cięcia działa w ramach zleceń produkcyjnych B2B, nie jako usługa detaliczna jednej sztuki na poczekaniu.
2. Brak rysunku i brak możliwości jego przygotowania. Bez pliku DXF/DWG lub czytelnego szkicu z wymiarami wycena i program cięcia się wydłużają.
3. Materiał niestandardowy spoza oferty. Nietypowy stop albo grubość spoza aktualnego magazynu zamawiamy pod klienta, co wydłuża termin realizacji.
4. Termin "na dziś" na drugim końcu Polski. Wysyłka gotowych elementów idzie z jednego magazynu w Tomaszowie Mazowieckim i wymaga czasu przewoźnika.

10. Jak zamówić cięcie stali - 5 kroków

1. Rysunek i specyfikacja. Plik DXF lub DWG, gatunek materiału, grubość i liczba sztuk.
2. Kontakt. Zgłoszenie zlecenia pod numerem +48 504 424 761, pon.-pt. 7:00-16:00.
3. Dobór metody. Opiekun potwierdza, czy do rysunku i grubości lepiej pasuje laser, plazma czy gilotyna.
4. Materiał własny lub z magazynu. Cięcie na materiale powierzonym przez klienta albo na blasze z bieżącego stanu Ulamex.
5. Odbiór lub wysyłka. Elementy trafiają do odbioru własnego w Zawadzie albo wysyłką kurierską czy paletową na adres wskazany w zamówieniu.

11. Najczęstsze pytania o cięcie laserem i plazmowe

Ile kosztuje cięcie laserem stali?

Cena zależy od grubości i gatunku materiału, długości cięcia i liczby sztuk w zleceniu - cienka blacha z krótkim konturem wychodzi wielokrotnie taniej niż grube profile z gęstym rysunkiem. Wycenę przygotowuje się indywidualnie na podstawie rysunku DXF lub DWG i specyfikacji materiału.

Ile kosztuje cięcie plazmowe?

Przy grubych blachach cięcie plazmowe wychodzi taniej niż laser, bo proces trwa krócej i nie wymaga tak wysokiej mocy urządzenia. Ostateczna cena, podobnie jak przy laserze, zależy od grubości materiału, długości cięcia i wielkości serii.

Jaka jest różnica między cięciem laserem a plazmą przy grubej blasze?

Przy grubych przekrojach plazma tnie szybciej i taniej, ale zostawia szerszą szczelinę i większą strefę wpływu ciepła niż laser. Laser przy dużych grubościach traci na prędkości i rośnie kosztowo, dlatego przy elementach powyżej kilkunastu-kilkudziesięciu milimetrów częściej wybiera się plazmę.

Czy po cięciu plazmowym trzeba szlifować krawędź?

Zależy od dalszego przeznaczenia elementu. Krawędź pod spawanie konstrukcyjne wymaga w praktyce tylko usunięcia zgorzeliny, natomiast elementy widoczne albo pod dokładne pasowanie często doszlifowuje się dodatkowo po cięciu plazmowym.

Czy laserem da się wyciąć otwory pod śruby z gotową tolerancją?

Tak, to jedna z głównych przewag lasera - wąskie klasy tolerancji wg PN-EN ISO 9013 pozwalają wyciąć otwory montażowe gotowe do złożenia bez dodatkowego wiercenia czy powiększania.

Źródła

• Cięcie laserowe - opis metody (Wikipedia PL)
• Cięcie plazmowe - opis metody (Wikipedia PL)

Powiązane produkty i artykuły

• blacha ze stali czarnej
• blacha nierdzewna i kwasoodporna
• blacha aluminiowa
• profile stalowe zamknięte S235
• S235, S275 czy S355 - który gatunek stali wybrać? - Akademia Ulamex
• Promień gięcia blachy - jak go dobrać i policzyć rozwinięcie? - Akademia Ulamex
• Atest 3.1 wg PN-EN 10204 - co to jest i kiedy go wymagać? - Akademia Ulamex