Spis treści
- Co to jest bednarka stalowa i do czego służy?
- Jaki przekrój bednarki wybrać do uziemienia i instalacji odgromowej?
- Bednarka ocynkowana ogniowo czy galwanicznie - która sprawdzi się na zewnątrz?
- Jak montować bednarkę uziemiającą?
- Bednarka czy drut miedziany - co wybrać do instalacji odgromowej?
- Kiedy budynek wymaga instalacji odgromowej?
- Co mamy w magazynie w Zawadzie
- Co sprawdzić przed zamówieniem - 4 sytuacje
- Jak zamówić bednarkę stalową - 4 kroki
- Najczęstsze pytania o bednarkę stalową
- Źródła
- Powiązane produkty i artykuły
Dostawa bednarki stalowej ocynkowanej 25x4 mm trafia na plac hali produkcyjnej razem z ceownikami na konstrukcję dachu. Elektryk odbierający materiał sprawdza jedno - czy przekrój zgadza się z projektem instalacji odgromowej, bo błędny dobór wychodzi dopiero przy pomiarze rezystancji uziemienia, kiedy obiekt jest już zamknięty i ułożony w gruncie uziom trzeba odkopywać. Pokazujemy, jak dobrać przekrój bednarki stalowej ocynkowanej do uziemienia i instalacji odgromowej, czym różni się cynkowanie ogniowe od galwanicznego w zastosowaniu zewnętrznym oraz jak zamówić materiał zgodnie z zestawieniem projektanta.
1. Co to jest bednarka stalowa i do czego służy?
Bednarka stalowa to płaska taśma o przekroju prostokątnym, powstająca przez walcowanie lub wzdłużne cięcie blachy stalowej na wybraną szerokość i grubość. W wersji ocynkowanej stosowana jest jako przewód uziemiający, przewód odprowadzający instalacji odgromowej, szyna wyrównawcza potencjałów oraz przewód ochronny w rozdzielniach i halach przemysłowych. Nazwa nawiązuje do dawnego zastosowania przy produkcji beczek (bednarstwo), choć dzisiejsze zastosowanie dotyczy niemal wyłącznie elektryki i budownictwa.
Płaski przekrój ma przewagę nad drutem okrągłym o tym samym polu powierzchni - większy obwód ułatwia odprowadzenie prądu piorunowego po powierzchni przewodnika (zjawisko naskórkowości) oraz upraszcza mocowanie do elewacji i konstrukcji stalowych za pomocą uchwytów płaskich. W instalacjach fotowoltaicznych bednarka spina ze sobą konstrukcję wsporczą modułów, szynę uziemiającą rozdzielnicy DC/AC oraz uziom budynku w jeden układ wyrównania potencjałów.
2. Jaki przekrój bednarki wybrać do uziemienia i instalacji odgromowej?
Przekrój bednarki stalowej ocynkowanej do instalacji odgromowej i uziemiającej wynika z projektu wykonanego zgodnie z normą PN-EN 62305-3 (odpowiednik IEC 62305-3), która określa minimalne wymiary materiału zwodów, przewodów odprowadzających i uziomów w zależności od klasy urządzenia piorunochronnego. W praktyce projektowej dolną granicą dla przewodów odprowadzających i wyrównawczych jest przekrój 50 mm2 (np. 25x2 mm), a na uziomy poziome układane w gruncie dobiera się najczęściej 100 mm2 (25x4 mm lub 30x4 mm).
| Przekrój (szerokość x grubość) | Pole przekroju | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|
| 20x3 mm | 60 mm2 | Szyny wyrównawcze wewnątrz rozdzielni |
| 20x4 mm | 80 mm2 | Przewody odprowadzające na elewacji |
| 25x2 mm | 50 mm2 | Minimalny przekrój wg PN-EN 62305-3 dla przewodu odprowadzającego |
| 25x3 mm | 75 mm2 | Przewody odprowadzające, szyny PE |
| 25x4 mm | 100 mm2 | Uziom poziomy w gruncie - przekrój wybierany najczęściej |
| 30x3 mm | 90 mm2 | Uziomy poziome przy mniejszych obiektach |
| 30x4 mm | 120 mm2 | Uziomy poziome dużych hal i obiektów przemysłowych |
| 40x3 mm | 120 mm2 | Szyny wyrównawcze o dużej długości odcinka |
Zasada praktyczna. Dobór przekroju bednarki nie zastępuje projektu instalacji piorunochronnej. Klasa urządzenia piorunochronnego (LPL I-IV) wynika z analizy ryzyka wykonanej zgodnie z PN-EN 62305-2, a projektant dobiera do tej klasy zarówno przekrój, jak i rozstaw zwodów oraz liczbę przewodów odprowadzających.
3. Bednarka ocynkowana ogniowo czy galwanicznie - która sprawdzi się na zewnątrz?
Do uziomów poziomych układanych w gruncie oraz do instalacji odgromowych na elewacji stosuje się bednarkę stalową ocynkowaną ogniowo, ponieważ powłoka nakładana metodą zanurzeniową ma większą grubość i lepiej znosi wieloletni kontakt z wilgotną glebą niż powłoka nakładana galwanicznie. Wewnątrz rozdzielni i w suchych pomieszczeniach technicznych, gdzie materiał nie ma kontaktu z gruntem ani opadami, wystarcza bednarka ocynkowana galwanicznie.
Różnicę między obiema metodami cynkowania - grubość powłoki, odporność mechaniczną, zastosowania - opisaliśmy szczegółowo w artykule porównującym cynkowanie ogniowe i galwaniczne. Zasady stamtąd przenoszą się wprost na dobór bednarki - materiał do gruntu i na zewnątrz budynku zawsze ocynkowany ogniowo.
4. Jak montować bednarkę uziemiającą?
Montaż bednarki uziemiającej i odgromowej wymaga zachowania ciągłości elektrycznej na całej trasie, dlatego każde połączenie i mocowanie ma znaczenie dla skuteczności całej instalacji.
- Głębokość ułożenia uziomu poziomego. Bednarkę układa się w gruncie poniżej strefy przemarzania, na dnie wykopu obsypanym gruntem rodzimym bez gruzu i kamieni mogących uszkodzić powłokę cynkową.
- Łączenie odcinków. Odcinki łączy się przez spawanie na zakład o długości równej co najmniej podwójnej szerokości bednarki albo przez złącza skręcane z zachowaniem pełnej powierzchni styku obu elementów.
- Kontakt z innymi metalami. Bezpośredni styk ocynkowanej bednarki z aluminium przyspiesza korozję galwaniczną obu materiałów, dlatego w miejscu połączenia stosuje się złącza bimetaliczne lub przekładki izolujące.
- Mocowanie do elewacji. Na ścianach i konstrukcjach stalowych bednarkę mocuje się uchwytami płaskimi w rozstawie dobranym przez projektanta, tak aby przewód nie odkształcał się pod wpływem temperatury.
5. Bednarka czy drut miedziany - co wybrać do instalacji odgromowej?
Bednarka stalowa ocynkowana i drut miedziany pełnią w instalacji odgromowej tę samą funkcję - odprowadzają prąd piorunowy do uziomu - a wybór między nimi wynika z warunków gruntowych i wymagań projektu, nie z przyzwyczajenia wykonawcy. Stal ocynkowana ogniowo ma niższy koszt materiału przy porównywalnym przekroju skutecznym i sprawdza się w gruntach o umiarkowanej agresywności korozyjnej. Miedź stosuje się tam, gdzie projekt wymaga wyższej odporności na korozję w gruncie o dużej zawartości chlorków lub siarczanów, a także w instalacjach przemysłowych, w których inwestor narzuca jeden materiał uziomu dla całego obiektu.
Łączenie stali ocynkowanej z miedzią w jednym obwodzie wymaga złącza bimetalicznego - bezpośredni styk obu metali w wilgotnym gruncie uruchamia korozję galwaniczną, w której stal jako metal mniej szlachetny koroduje szybciej. Zasada ta dotyczy również połączeń bednarki z aluminiową konstrukcją wsporczą modułów fotowoltaicznych opisaną w ofercie komponentów do uziemienia instalacji PV.
6. Kiedy budynek wymaga instalacji odgromowej?
Obowiązek wyposażenia obiektu budowlanego w instalację chroniącą przed wyładowaniami atmosferycznymi wynika z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a zakres i klasę urządzenia piorunochronnego ustala projektant na podstawie analizy ryzyka wykonanej zgodnie z PN-EN 62305-2. W praktyce dotyczy to między innymi hal przemysłowych i magazynowych, obiektów wysokich, budynków z instalacją fotowoltaiczną na dachu oraz obiektów, w których gromadzone są materiały lub substancje zagrożone pożarem od wyładowania atmosferycznego.
7. Co mamy w magazynie w Zawadzie
Magazyn główny działa pod adresem Zawada 144, 97-200 Tomaszów Mazowiecki, w województwie łódzkim, od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00-16:00. NIP firmy to 7730002877. Wysyłka obejmuje całą Polskę i Europę. Odbiór własny jest możliwy po wcześniejszym umówieniu.
W naszej ofercie znajdziesz szeroki wybór stali i wyrobów hutniczych dostępnych z magazynu. Oferujemy materiały wykorzystywane w budownictwie, przemyśle, produkcji oraz pracach konstrukcyjnych.
W magazynie dostępne są m.in. ceowniki, dwuteowniki, płaskowniki, profile stalowe, profile bramowe, teowniki, rury, pręty, blachy i ogrodzenia panelowe.
Jeżeli potrzebujesz konkretnego gatunku, wymiaru lub rodzaju materiału, którego nie ma aktualnie na magazynie, możemy zamówić stal pod indywidualne wymagania klienta. Szczegóły zamówienia ustalamy indywidualnie z naszym handlowcem, tak aby dobrać odpowiedni materiał do planowanego zastosowania.
8. Co sprawdzić przed zamówieniem - 4 sytuacje
- Brak projektu instalacji odgromowej. Przekrój i trasę uziomu ustala uprawniony projektant instalacji elektrycznych - hurtownia dostarcza materiał zgodny z zestawieniem, nie sporządza projektu.
- Wymagany pomiar i protokół odbioru. Pomiar rezystancji uziemienia oraz protokół odbioru instalacji odgromowej wykonuje uprawniony elektryk z odpowiednimi uprawnieniami pomiarowymi.
- Pojedynczy odcinek poniżej długości handlowej. Bednarka sprzedawana jest w odcinkach handlowych, a zamówienia na krótsze fragmenty ustalane są indywidualnie po kontakcie telefonicznym.
- Materiał inny niż stal ocynkowana. Oferta obejmuje bednarkę stalową ocynkowaną ogniowo i galwanicznie - bednarka miedziana oraz inne materiały uziomowe pozostają poza asortymentem.
9. Jak zamówić bednarkę stalową - 4 kroki
- Przygotuj specyfikację.
- Prześlij zapytanie. Gotową specyfikację prześlij na adres bok@ulamex.com.p lub skontaktuj się z nami telefonicznie. Dane kontaktowe poszczególnych działów znajdziesz na stronie Kontakt.
- Potwierdzenie i oferta. Opiekun potwierdza dostępność wymiaru i gatunku, przesyła cenę oraz termin ważności oferty.
- Dostawa lub odbiór. Wysyłka albo odbiór własny w Zawadzie po wcześniejszym umówieniu terminu.
10. Najczęstsze pytania o bednarkę stalową
Jaki przekrój bednarki wybrać do uziemienia domu jednorodzinnego?
Przekrój wynika z projektu instalacji elektrycznej i odgromowej domu, a w praktyce na uziom poziomy w gruncie najczęściej dobiera się bednarkę ocynkowaną ogniowo 25x4 mm. Ostateczną wartość potwierdza projektant lub wykonawca instalacji na podstawie warunków gruntowych działki.
Czy bednarkę stalową ocynkowaną można układać bezpośrednio w gruncie?
Tak, pod warunkiem zastosowania bednarki ocynkowanej ogniowo, ułożonej poniżej strefy przemarzania na dnie wykopu obsypanym gruntem rodzimym, bez gruzu i ostrych kamieni mogących uszkodzić powłokę cynkową w trakcie zasypywania.
Czym różni się bednarka od płaskownika stalowego?
Bednarka i płaskownik mają ten sam kształt przekroju - prostokąt - ale różne zastosowanie handlowe. Bednarka opisywana jest głównie przez pryzmat elektryki (uziemienie, instalacje odgromowe), a płaskownik stalowy - jako profil konstrukcyjny w budowie ram, ogrodzeń i elementów spawanych. Dobór grubości i szerokości płaskownika do zastosowań konstrukcyjnych opisaliśmy w osobnym artykule o płaskowniku stalowym.
Jak połączyć bednarkę z drutem miedzianym instalacji odgromowej?
Połączenie bednarki stalowej ocynkowanej z drutem miedzianym wymaga złącza bimetalicznego, które rozdziela oba metale i zapobiega korozji galwanicznej w miejscu styku. Bezpośrednie skręcenie lub zaciśnięcie stali z miedzią bez takiego złącza prowadzi do przyspieszonej korozji stali w tym punkcie.
Czy bednarka ocynkowana koroduje w kontakcie z aluminium?
Bezpośredni, długotrwały kontakt ocynkowanej bednarki z aluminium w wilgotnym środowisku przyspiesza korozję obu metali, dlatego w miejscu połączenia stosuje się przekładki izolujące lub złącza bimetaliczne. Mechanizm tej korozji opisaliśmy szerzej w artykule o korozji metali i sposobach jej zapobiegania.
W jakich długościach dostępna jest bednarka w magazynie?
Bednarka stalowa ocynkowana dostępna jest w odcinkach handlowych dobieranych do zamówienia - długość poszczególnych odcinków ustalana jest po kontakcie telefonicznym z podaniem sumarycznego zapotrzebowania z projektu lub zestawienia materiałowego.
Źródła
- Obwieszczenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 kwietnia 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - tekst jednolity (Dz.U. 2022 poz. 1225).
- IEC 62305-3:2024 - Protection against lightning, Part 3: Physical damage to structures and life hazard - strona normy w sklepie IEC (odpowiednik normy zharmonizowanej PN-EN 62305-3).
LetMeWork.ai