Stal nierdzewna jest, przynajmniej teoretycznie, odporna na korozję – a mimo to zdarza się, że rdzewieje. Czy jej odporność to tylko popularny mit lub chwyt marketingowy? Dużo zależy od jakości materiału, a jeszcze więcej – od tego, w jaki sposób będzie się go użytkowało. Sprawdź, kiedy stal nierdzewna rdzewieje i dowiedz się, jak tego uniknąć. Sposoby na zapobieganie korozji są naprawdę proste!
Co zapobiega korozji stali nierdzewnej?
Aby lepiej zrozumieć proces rdzewienia stali nierdzewnej, warto najpierw dowiedzieć się, co wpływa na jej odporność na korozję. Decyduje o tym skład chemiczny stopu, a dokładnie – odpowiednio duża zawartość chromu i niklu.
Korozja to wynik reakcji substancji chemicznych z tlenem. W przypadku zwykłej stali tlen reaguje z atomami żelaza, tworząc porowatą powierzchnię o pomarańczowo-brązowym kolorze. Stal nierdzewna również wchodzi w taką reakcję, ale działaniu tlenu jest poddawany chrom. W efekcie na powierzchni stali nierdzewnej tworzy się warstwa tlenku chromu, tzw. warstwa pasywna. To właśnie ona chroni stal przed rdzewieniem – skuteczniej niż np. warstwa cynku w stali ocynkowanej. Zaleca się, by w składzie stali nierdzewnej znajdowało się przynajmniej 10,5% chromu.
Czy stal nierdzewna rdzewieje?
Może się wydawać, że rdzewienie w przypadku stali nierdzewnej jest niemożliwe – właśnie dzięki zawartości chromu. A jednak, rdza na powierzchni takiego materiału może się pojawić. Kiedy stal nierdzewna rdzewieje i jakie są przyczyny takiej sytuacji? Możemy tu mieć do czynienia z dwoma przypadkami:
- Gdy stal ma nieodpowiedni skład chemiczny, warstwa pasywna na jej powierzchni może nie wykształcić się w ogóle lub być zbyt cienka. Wówczas nie będzie skutecznie chronić materiału przed rdzewieniem.
- Gdy stal będzie niewłaściwie użytkowana, wykształcona warstwa tlenkowa może zostać uszkodzona – wówczas nie będzie spełniać swojej funkcji.
Główne przyczyny rdzewienia stali nierdzewnej
Druga z opisanych sytuacji jest znacznie częstsza. Kiedy może dojść do uszkodzenia warstwy pasywnej, które poskutkuje pojawieniem się korozji? Oto najczęstsze przyczyny:
- Zanieczyszczenia powierzchni: stal nierdzewna może rdzewieć, jeśli na jej powierzchni osadzą się zanieczyszczenia, np. pył metaliczny, chemikalia czy sól. Tego typu osady zakłócają proces wytwarzania warstwy tlenkowej, co sprawia, że stal staje się podatna na korozję.
- Kontakt z innymi metalami: gdy stal nierdzewna wchodzi w reakcję z innymi substancjami (takimi jak np. stal czarna), staje się anodą w procesie korozji elektrochemicznej.
- Nieodpowiednie warunki eksploatacji: stal nierdzewna może rdzewieć w miejscach o wysokim stężeniu chlorków, takich jak np. środowiskach morskich czy na basenie. W wyniku działania chlorków może dojść do uszkodzenia warstwy pasywnej.
- Niewłaściwa pielęgnacja: uszkodzenia mechaniczne mogą trwale uszkodzić warstwę tlenkową – wówczas tlen przedostaje się w głąb materiału. Do uszkodzeń może dojść np. przy czyszczeniu ostrymi przedmiotami.
Pamiętaj, że prawidłowo użytkowana stal nierdzewna jest odporna na działanie wilgoci i wody – możesz bez przeszkód stosować ją na zewnątrz budynków. Dowiedz się więcej: Dlaczego warto używać stali nierdzewnej na dachu.
Rodzaje korozji, które mogą pojawić się na stali nierdzewnej
W zależności od czynników działających na stal nierdzewną, na jej powierzchni mogą pojawić się różne rodzaje uszkodzeń:
- korozja wżerowa – ma najczęściej formę małych dziurek wywołanych działaniem chlorków i soli, jest szczególnie groźna ze względu na ryzyko uszkodzenia struktury materiału;
- korozja szczelinowa – występująca w trudno dostępnych, narażonych na działanie wilgoci miejscach – w takich szczelinach występuje ograniczona ilość tlenu, co utrudnia odbudowę warstwy pasywnej;
- korozja naprężeniowa – powstaje w wyniku naprężeń, do których dochodzi pod wpływem działania niektórych substancji chemicznych;
- korozja międzykrystaliczna – jest wynikiem nieodpowiednio przeprowadzonej obróbki cieplnej, występuje na granicach ziaren metalu.
Jak unikać rdzewienia szlachetnych odmian stali?
Korozja stali nierdzewnej to problem, którego możesz uniknąć. Wystarczy, że będziesz pamiętać o następujących zasadach:
- podczas transportu, przechowywania czy obróbki stali unikaj kontaktu z mniej szlachetnymi materiałami – nie powinno się nawet używać tych samych narzędzi, którymi wcześniej dotykało się np. stali czarnej;
- regularne czyszczenie pozwoli wyeliminować problem gromadzenia się powodujących korozję zanieczyszczeń, do czyszczenia używaj tylko łagodnych środków i nieostrych narzędzi;
- jeśli zauważysz korozję stali nierdzewnej, dokładnie umyj ją środkami przeznaczonymi do tego typu materiałów;
- stosuj odpowiednią stal nierdzewną – w pewnych warunkach, np. w miejscach narażonych na działanie agresywnych substancji chemicznych, lepiej wybrać stal kwasoodporną. Poznaj różnice pomiędzy tymi materiałami: stal kwasoodporna a stal nierdzewna.
I najważniejsze – jeśli korozja już się pojawi, na rozwiązanie problemu może już być za późno. Dbając o właściwe użytkowanie wyrobów stalowych i przechowywanie ich w optymalnych warunkach, zapobiegniesz szkodliwym zmianom na długie lata.
