Kiedy wybrać stal nierdzewną, a kiedy ocynkowaną do konstrukcji zewnętrznych?

Czy stal ocynkowana jest wystarczająco odporna na korozję, by móc bez obaw stosować ją w konstrukcjach zewnętrznych? A może na ogrodzenia, elementy architektury ogrodowej czy dekoracje lepiej wybrać stal nierdzewną? Poznaj właściwości obu materiałów i sprawdź, czym kierować się przy wyborze.

Czym różni się stal nierdzewna od ocynkowanej?

Oba rodzaje materiałów są zmodyfikowanymi wersjami czystej stali. Ich sposób produkcji jest różny:

• Stal nierdzewną uzyskuje się poprzez dodanie do stopu żelaza domieszki chromu (najczęściej 10,5%), niekiedy również molibdenu lub niklu – taki stop tworzy jednolitą całość o równomiernej odporności na korozję. Wyróżnia się dwa rodzaje: ferrytyczna stal nierdzewna jest łatwiejsza w obróbce, austenityczna stal nierdzewna ma wyższą odporność na korozję.
• Stal ocynkowaną uzyskuje się poprzez cynkowanie (ogniowe lub galwaniczne) – proces pokrywania materiału warstwą cynku. W jego wyniku stal staje się odporna na korozję na powierzchni, a tlen ma utrudnione warunki do wnikania w głąb blachy.

Stal nierdzewna i ocynkowana różnią się także pod względem wyglądu. Warto o tym pamiętać, gdy znaczenie ma estetyczne wykończenie materiału. Stal nierdzewna ma gładką powierzchnię, jest lekko połyskująca. Takie stalowe elementy często stosuje się w dobrze widocznych miejscach: na poręczach, balustradach, elementach małej architektury. Stal ocynkowana ma matową powierzchnię, wraz z upływem czasu mogą się na niej pojawiać drobne cętki. Elementy ze stali ocynkowanej rzadko stosuje się w celach dekoracyjnych.

Odporność na korozję i warunki atmosferyczne

Gdy zależy Ci na wysokiej odporności na korozję i czynniki atmosferyczne, stal nierdzewna będzie idealnym wyborem. Wynika to z jej budowy: domieszka chromu zapewnia jej ochronę na całej powierzchni.

W odróżnieniu od stali ocynkowanej stal nierdzewna nie składa się z kilku warstw, które w wyniku warunków eksploatacyjnych mogą się zużywać. Na powierzchni stali nierdzewnej, w wyniku kontaktu z tlenem, tworzy się ochronna powłoka tlenku chromu – nie jest ona jednak, w odróżnieniu od ocynku, podatna na ścieranie. Jest trwale „wrośnięta” w strukturę materiału.

Wytrzymałość mechaniczna i trwałość materiałów

Stal nierdzewna radzi sobie lepiej również w trudnych warunkach środowiskowych. Może być poddawana większym obciążeniom i naciskom. Można ją stosować również w wymagających środowiskach agresywnych chemicznie, np. przy dużym zasoleniu czy zanieczyszczeniu powietrza.

Stal nierdzewna to najlepszy wybór przy zastosowaniach zewnętrznych. Stal ocynkowana również nadaje się do stosowania na zewnątrz budynków, trzeba jednak pamiętać, że jej trwałość jest ograniczona – do momentu, gdy zużyje się warstwa ocynku. Wówczas znajdująca się pod spodem stal zaczyna korodować pod wpływem wilgoci i ciągłego kontaktu z powietrzem.

Koszt zakupu i konserwacji

Stal ocynkowana może być nawet 2-4 razy tańsza od stali nierdzewnej. Warto ją wybrać, gdy liczy się jak najniższa cena początkowa, a późniejsze koszty eksploatacyjne nie mają tak dużego znaczenia. Stal nierdzewna, mimo że droższa, nie wymaga dodatkowych zabiegów konserwacyjnych. Jest praktycznie bezobsługowa – wymaga jedynie regularnego czyszczenia. Przy odpowiednim użytkowaniu jest w stanie posłużyć użytkownikom przez 30-50 lat.

Aby stal ocynkowana zachowała swoje właściwości antykorozyjne, trzeba dbać o jej konserwację. Polega ona na uzupełnianiu warstwy ocynku – służą do tego np. farby cynkowe w spray’u. Jeśli na powierzchni pojawi się korozja, takie miejsca należy dodatkowo zabezpieczyć.

Zastosowania stali nierdzewnej w konstrukcjach zewnętrznych

Stal nierdzewną możesz bez obaw zastosować na zewnątrz, również w warunkach dużej wilgotności czy w pobliżu słonej wody. Jej właściwości antykorozyjne są szczególnie cenne w przypadku:

• balustrad i poręczy na schodach zewnętrznych, balkonach, tarasach;
• elewacji i okładzin fasad, np. osłaniających elementy instalacji;
• zadaszeń, ganków i innych konstrukcji nośnych;
• mostów i kładek dla pieszych;
• rynien i systemów odprowadzania wody deszczowej;
• siłowni, placów zabaw i innych obiektów sportowych;
• fontann, brodzików i innych elementów architektury miejskiej (ławek, stojaków rowerowych, koszy na śmieci).

Kiedy lepszym wyborem jest stal ocynkowana?

Jeśli ograniczona odporność i trwałość oraz matowe wykończenie nie stanowią dla Ciebie problemu, nie warto przepłacać. W takim przypadku wybierz stal ocynkowaną, która ma właściwości antykorozyjne wystarczające w standardowych warunkach. Taki materiał nadaje się do miejsc nienarażonych na stały kontakt z wilgocią i wodą.

Stal ocynkowana zachowuje swoje właściwości nawet przez kilkanaście lat (jeśli zadbasz o prawidłową konserwację). Jeśli to Ci wystarczy, wybierz ten materiał zamiast droższej stali nierdzewnej.

Podsumowanie – jak wybrać odpowiedni materiał?

Wybór zależy od tego, co stanowi dla Ciebie priorytet. Jeśli jest nim:

• Odporność na korozję – wybierz stal nierdzewną.
• Elegancki wygląd – tu również lepszym wyborem będzie stal nierdzewna, idealnie gładka i błyszcząca.
• Trwałość – postaw na stal nierdzewną: jest mniej podatna na uszkodzenia, zarysowania, wgniecenia.
• Niski koszt – mniej zapłacisz za stal ocynkowaną, pamiętaj jednak, że jej żywotność jest zazwyczaj krótsza w porównaniu ze stalą nierdzewną.

Kwestię „stal nierdzewna czy ocynkowana” można podsumować tak: jeśli zależy Ci na efektownym wyglądzie, trwałości i wysokiej odporności na korozję, wybierz stal nierdzewną. Jeśli potrzebujesz taniego materiału konstrukcyjnego do zastosowania w standardowych warunkach atmosferycznych (bez podwyższonej wilgotności), stal ocynkowana będzie wystarczająca.

Najczęściej zadawane pytania

Co jest lepsze, stal nierdzewna czy ocynkowana?

Stal nierdzewna jest trwalsza od ocynkowanej. Jest odporna na korozję na całej grubości. W przypadku stali ocynkowanej odporność dotyczy tylko warstwy cynku na powierzchni. Ocynk może się z czasem ścierać lub ulegać uszkodzeniu – wówczas odporność na korozję maleje. Trzeba przy tym pamiętać, że stal nierdzewna jest droższa niż ocynkowana.

Czy stal nierdzewna to dobry materiał?

Stal nierdzewna ma wysoką odporność na korozję. Jest również wytrzymała i mało podatna na odkształcenia.

Czy stal nierdzewna koroduje z ocynkiem?

Tak, stal nierdzewna i stal pokryta warstwą cynku wchodzą ze sobą w reakcję. Jej wynikiem jest korozja galwaniczna. Szczególnie szkodliwe jest łączenie stali nierdzewnej i ocynkowanej w wilgotnym środowisku.