Spis treści
- Co to jest nadproże stalowe i kiedy się je stosuje?
- Jaki dwuteownik na nadproże nad drzwi i okno?
- Ile musi opierać się nadproże stalowe na murze?
- Ile dwuteowników potrzeba w nadprożu i jak je połączyć?
- Jak wstawić nadproże w istniejącej ścianie?
- Czy w ścianie nośnej można zrobić drzwi?
- Jaka stal i jaki atest do nadproża?
- Co mamy w magazynie w Zawadzie
- Co sprawdzić przed zamówieniem - 5 sytuacji
- Jak zamówić dwuteowniki na nadproże - 4 kroki
- Najczęstsze pytania o nadproże stalowe
- Źródła
- Powiązane produkty i artykuły
Wykonawca przebudowuje dom z lat 70. W ścianie nośnej z cegły o grubości 25 cm ma powstać otwór drzwiowy 900 mm, a projekt konstrukcyjny przewiduje nadproże stalowe z dwóch dwuteowników IPN 120. Do zamówienia brakuje trzech liczb: jak długa ma być belka, ile centymetrów ma opierać się na murze i ile ważą dwie sztuki, które ekipa podniesie nad otwór. Przy oparciu 250 mm z każdej strony długość belki wynosi 1400 mm, a para IPN 120 waży 31,1 kg. Z jednego dwuteownika 12 m wychodzi osiem takich odcinków i zostaje 0,8 m. Pokazujemy, jak dobrać dwuteownik na nadproże, jak policzyć oparcie i co zamówić z magazynu w Zawadzie, aby montaż nie stanął na braku jednej belki.
1. Co to jest nadproże stalowe i kiedy się je stosuje?
Nadproże stalowe to belka z dwuteownika osadzona nad otworem w ścianie, która przejmuje obciążenie z muru, stropu i wieńca nad otworem i przekazuje je na mur po obu stronach. Stosuje się je najczęściej przy wykuwaniu nowych otworów w ścianach istniejących budynków, ponieważ dwuteownik o wysokości 100-200 mm przenosi duże obciążenie przy małej wysokości przekroju i da się go wprowadzić w bruzdę etapami.
Nadproże z dwuteowników pojawia się w trzech typowych sytuacjach:
- Drzwi w ścianie nośnej. Nowy otwór 800-1000 mm między pomieszczeniami w budynku jednorodzinnym.
- Powiększenie okna. Wykucie parapetu i poszerzenie otworu przy zachowaniu nośności ściany.
- Wjazd do garażu. Otwór 2500-3000 mm, w którym pracuje para dwuteowników o większym przekroju.
2. Jaki dwuteownik na nadproże nad drzwi i okno?
Nad drzwi o szerokości otworu 900 mm dobiera się parę dwuteowników IPN 120 o długości 1400 mm, a im szerszy otwór, tym wyższy przekrój: 1200 mm - IPN 140, 1500 mm - IPN 160, 2000 mm - IPN 180, 2500 mm - IPN 200. Zestawienie dotyczy ściany z cegły o grubości 25 cm w budynku jednorodzinnym, a ostateczny przekrój potwierdza projekt konstrukcyjny, ponieważ wynik zmienia obciążenie od stropu, wieńca i dachu.
| Szerokość otworu | Długość belki (otwór + 2 x 250 mm) | Para dwuteowników - punkt wyjścia | Masa pary |
|---|---|---|---|
| 800 mm | 1300 mm | 2 x IPN 100 | 21,7 kg |
| 900 mm | 1400 mm | 2 x IPN 120 | 31,1 kg |
| 1000 mm | 1500 mm | 2 x IPN 120 | 33,3 kg |
| 1200 mm | 1700 mm | 2 x IPN 140 | 48,6 kg |
| 1500 mm | 2000 mm | 2 x IPN 160 | 71,6 kg |
| 2000 mm | 2500 mm | 2 x IPN 180 | 109,5 kg |
| 2500 mm | 3000 mm | 2 x IPN 200 | 157,2 kg |
Zamiast IPN stosuje się też IPE z półkami równoległymi. Seria IPE o tej samej wysokości ma mniejszą masę - IPE 120 waży 10,4 kg/m, a IPN 120 11,1 kg/m - więc przy zamianie serii przekrój potwierdza konstruktor, a nie przelicznik masy.
Zasada praktyczna: zamówienie liczy się od otworów, a nie od ścian. Dla trzech drzwi po 900 mm potrzeba 3 x 2 x 1,4 m = 8,4 m dwuteownika IPN 120, czyli jednej sztuki 12 m z odpadem 3,6 m.
3. Ile musi opierać się nadproże stalowe na murze?
Nadproże stalowe opiera się na murze minimum 20 cm z każdej strony otworu, a w projektach domów jednorodzinnych najczęściej przyjmuje się 25 cm. Wartość ostateczną ustala projekt konstrukcyjny, bo zależy od wytrzymałości muru i docisku pod belką. Długość belki to szerokość otworu powiększona o dwa oparcia.
- Długość belki. Otwór 900 mm + 2 x 250 mm oparcia = 1400 mm.
- Podkładka pod oparciem. Pod końcem belki układa się podkładkę z betonu lub zaprawy cementowej, która rozkłada docisk na mur i chroni cegłę przed zmiażdżeniem.
- Zbyt krótkie oparcie. To najczęstszy błąd montażowy - belka o oparciu 10 cm przekazuje obciążenie na zbyt małą powierzchnię muru.
4. Ile dwuteowników potrzeba w nadprożu i jak je połączyć?
W ścianie z cegły o grubości 25 cm stosuje się dwa dwuteowniki, po jednym przy każdym licu ściany, spięte przewiązkami z płaskownika albo śrubami z tulejkami dystansowymi. Przestrzeń między belkami wypełnia się betonem lub zaprawą cementową, a stal od zewnątrz osłania tynk na siatce albo obmurówka. Przy ścianach grubszych liczbę belek albo przekrój, na przykład szerszy HEA, określa projekt.
| Wysokość profilu | IPN - półka / masa | IPE - półka / masa |
|---|---|---|
| 100 mm | 50 mm / 8,34 kg/m | 55 mm / 8,1 kg/m |
| 120 mm | 58 mm / 11,1 kg/m | 64 mm / 10,4 kg/m |
| 140 mm | 66 mm / 14,3 kg/m | 73 mm / 12,9 kg/m |
| 160 mm | 74 mm / 17,9 kg/m | 82 mm / 15,8 kg/m |
| 180 mm | 82 mm / 21,9 kg/m | 91 mm / 18,8 kg/m |
| 200 mm | 90 mm / 26,2 kg/m | 100 mm / 22,4 kg/m |
Wymiary i masy wg PN-EN 10365 dla IPE oraz DIN 1025-1 dla IPN.
5. Jak wstawić nadproże w istniejącej ścianie?
Nadproże w istniejącej ścianie wstawia się etapami: najpierw podpiera się strop stemplami, potem osadza belki po obu stronach ściany, a otwór wykuwa dopiero po związaniu zaprawy. Cała kolejność wynika z projektu konstrukcyjnego, a roboty prowadzi wykonawca z uprawnieniami budowlanymi.
- Podparcie. Stemple pod stropem nad ścianą, w rozstawie z projektu, zanim zostanie usunięty jakikolwiek fragment muru.
- Bruzda pod pierwszą belkę. Wykucie bruzdy przy jednym licu ściany, osadzenie dwuteownika na podkładkach i podklinowanie zaprawą do muru.
- Druga belka. To samo po drugiej stronie ściany, a następnie przewiązki między belkami.
- Wypełnienie i związanie. Zaprawa pod oparciem i między belkami wiąże zgodnie z kartą techniczną produktu.
- Wykucie otworu. Dopiero po związaniu zaprawy usuwa się mur pod belkami i dopiero po tym zdejmuje stemple.
6. Czy w ścianie nośnej można zrobić drzwi?
Drzwi w ścianie nośnej można wykonać po opracowaniu projektu konstrukcyjnego, który określa nadproże, podparcie ściany na czas robót i tryb formalny. Ingerencja w ścianę nośną jest zmianą konstrukcji budynku, a nie remontem, więc zgłoszenie albo pozwolenie na budowę zależy od rodzaju budynku i zakresu robót, co ustalają projektant i właściwy organ architektoniczno-budowlany.
7. Jaka stal i jaki atest do nadproża?
Na nadproże stosuje się stal konstrukcyjną S235JR wg PN-EN 10025-2, a przy większych rozpiętościach lub obciążeniach S355 wg tej samej normy, jeśli taki gatunek wskazuje projekt. Do każdej partii stali konstrukcyjnej dostarczamy atest 3.1 wg PN-EN 10204, który wykonawca dołącza do dokumentacji powykonawczej.
Belka zamurowana w ścianie wymaga osłony. Odporność ogniowa elementu wynika z klasy odporności pożarowej budynku wg rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a osłonę stanowi tynk na siatce, obmurówka albo obetonowanie.
8. Co mamy w magazynie w Zawadzie
Magazyn główny Ulamex w Zawadzie 144, 97-200 Tomaszów Mazowiecki, woj. łódzkie, prowadzi dwuteowniki stalowe IPN od 80 do 300, IPE od 80 do 300, HEA od 100 do 300 i HEB od 100 do 300, w gatunku S235 oraz S355. Dwuteowniki IPN dostarczamy w długości 12 000 mm. Na przewiązki i uzupełnienia dostępne są płaskowniki stalowe. Magazyn jest jeden, a nie siecią oddziałów. Godziny pracy to poniedziałek-piątek 7:00-16:00, odbiór własny jest możliwy w godzinach pracy, a wysyłka realizowana jest własnym transportem lub spedycją.
9. Co sprawdzić przed zamówieniem - 5 sytuacji
- Wykucie i montaż nadproża pod klucz. Osadzenie belek w ścianie to robota wykonawcy budowlanego. Ulamex dostarcza materiał, nie wykonuje otworów ani montażu.
- Brak projektu konstrukcyjnego. Przekroju nadproża w ścianie nośnej nie dobieramy za konstruktora. Tabela w artykule jest punktem wyjścia do rozmowy z projektantem.
- Pojedynczy odcinek 1400 mm do jednych drzwi. Sprzedajemy belki w długościach handlowych, a serwis cięcia obsługuje zlecenia produkcyjne B2B, nie pojedyncze odcinki do jednego otworu.
- Nadproża prefabrykowane. Gotowych nadproży betonowych, żelbetowych i ceramicznych nie mamy w ofercie.
- Materiał "na dziś" bez potwierdzenia. Dostępność konkretnego przekroju należy potwierdzić telefonicznie przed wyjazdem po odbiór własny.
10. Jak zamówić dwuteowniki na nadproże - 4 kroki
- Rodzaj belek. Seria (IPN lub IPE), wysokość profilu oraz gatunek stali, np. S235JR lub S355 wg PN-EN 10025-2, zgodnie z projektem.
- Długość i liczba sztuk. Podaj, ile belek potrzebujesz i w jakich długościach.
- Sposób odbioru. Odbiór własny w Zawadzie albo wysyłka pod wskazany adres. W przypadku wysyłki podaj adres dostawy.
- Kontakt z opiekunem. Z gotową listą zadzwoń pod numer +48 447 109 109, od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00–16:00.
11. Najczęstsze pytania o nadproże stalowe
Jakie nadproże nad drzwi 90?
Nad drzwi o otworze 900 mm w ścianie z cegły 25 cm stosuje się parę dwuteowników IPN 120 o długości 1400 mm przy oparciu 250 mm z każdej strony. Przekrój potwierdza projekt konstrukcyjny, bo zależy od obciążenia ze stropu i dachu.
Ile musi opierać się nadproże?
Nadproże stalowe opiera się na murze minimum 20 cm z każdej strony otworu, a w domach jednorodzinnych przyjmuje się najczęściej 25 cm.
Co to jest nadproże?
Nadproże to element konstrukcyjny nad otworem drzwiowym, okiennym albo garażowym, który przenosi obciążenie ze ściany i stropu na mur obok otworu. Wykonuje się je z betonu, żelbetu, ceramiki albo ze stali, na przykład z dwóch dwuteowników.
Czy w ścianie nośnej można zrobić drzwi?
Tak, po opracowaniu projektu konstrukcyjnego z nadprożem i podparciem na czas robót. Tryb formalny - zgłoszenie albo pozwolenie na budowę - zależy od rodzaju budynku i zakresu robót.
Jak wstawić nadproże w istniejącej ścianie?
Najpierw podpiera się strop stemplami, potem osadza po jednej belce przy każdym licu ściany na podkładkach i spina je przewiązkami. Otwór wykuwa się po związaniu zaprawy.
Ile waży dwuteownik 120?
Dwuteownik IPN 120 waży 11,1 kg/m, a IPE 120 10,4 kg/m. Para IPN 120 o długości 1400 mm waży 31,1 kg.
Źródła
- PN-EN 10365 - wymiary i masy ceowników, dwuteowników i kształtowników H - wymiary i masy IPE, HEA i HEB.
- PN-EN 10025-2 - wyroby walcowane na gorąco ze stali konstrukcyjnych - gatunki S235JR i S355.
- Dziennik Ustaw - rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - odporność ogniowa elementów budynku.
- Główny Urząd Nadzoru Budowlanego - Prawo budowlane i tryb formalny robót w konstrukcji budynku.
