Spis treści
- Klem środkowy i klem końcowy - co to jest?
- Czym różni się klem środkowy od klem końcowego?
- Kiedy stosuje się klem środkowy, a kiedy klem końcowy?
- Jak dobrać wysokość klemy do grubości ramy modułu?
- Aluminium naturalne czy anodowane na czarno - jak wybrać wykończenie?
- Jak zamontować klemy w rzędzie paneli - kolejność montażu?
- Co mamy w magazynie w Zawadzie
- Co sprawdzić przed zamówieniem - 5 sytuacji
- Jak zamówić klemy do konstrukcji PV - 5 kroków
- Najczęstsze pytania o klemy PV
- Źródła
- Powiązane produkty i artykuły
Ekipa montuje rząd czternastu modułów na dachu skośnym krytym blachodachówką. Szyny nośne leżą już na hakach dachowych, zostaje mocowanie paneli. Brygadzista sięga po opakowanie klem i pyta, ile sztuk klemy środkowej, a ile klemy końcowej potrzeba na ten konkretny rząd - pomyłka w liczbie kończy się przestojem, bo brakujący element trzeba domawiać osobno. Wyjaśniamy, czym różni się klem środkowy vs klem końcowy w konstrukcji fotowoltaicznej, jak dobrać wysokość szczęki do grubości ramy modułu i w jakiej kolejności montować klemy w rzędzie paneli.
1. Klem środkowy i klem końcowy - co to jest?
Klem środkowy to aluminiowy łącznik, który mocuje do szyny nośnej dwa sąsiadujące moduły fotowoltaiczne jednocześnie, dociskając ramy obu paneli z dwóch stron jednym elementem. Klem końcowy pełni tę samą funkcję dla skrajnego modułu w rzędzie - ma uchwyt tylko z jednej strony, bo z drugiej strony nie ma już kolejnego panelu do dociśnięcia. Oba typy są elementem układu mocującego moduły do szyny aluminiowej lub profilu ocynkowanego, obok haków dachowych i profili nośnych z oferty konstrukcji PV.
W ofercie Ulamex klemy środkowe i końcowe wykonane są z aluminium konstrukcyjnego 6060 T66, w wersji naturalnej lub anodowanej na czarno, i montowane śrubą imbusową M8 DIN 912 A2. Dostępna jest także wersja "KLIK" z aluminium 6060 T6, w którą klemę wciska się w moduł bez dokręcania śruby na etapie wstępnego montażu.
2. Czym różni się klem środkowy od klem końcowego?
Oba klemy dociskają ramę modułu do szyny nośnej, ale różnią się liczbą obsługiwanych paneli, kształtem uchwytu i miejscem montażu w rzędzie.
| Cecha | Klem środkowy | Klem końcowy |
|---|---|---|
| Liczba dociskanych modułów | 2 (sąsiadujące) | 1 (skrajny w rzędzie) |
| Uchwyt | dwustronny, symetryczny | jednostronny |
| Pozycja w rzędzie | między modułami | na początku i końcu rzędu |
| Materiał (oferta Ulamex) | aluminium 6060 T66, naturalne lub anodowane na czarno | aluminium 6060 T66, naturalne lub anodowane na czarno |
| Mocowanie | śruba M10 DIN 912 A2 lub system KLIK | śruba M10 DIN 912 A2 lub system KLIK |
| Liczba sztuk w rzędzie N modułów | N minus 1 | 2 (stałe) |
Formuła z ostatniego wiersza tabeli ustala zapotrzebowanie na cały rząd. Dla rzędu czternastu modułów z otwarcia artykułu potrzeba trzynastu klem środkowych (14 minus 1) w punktach styku sąsiednich ram i dwóch klem końcowych na skrajach rzędu - razem piętnaście punktów mocowania na jeden rząd.
3. Kiedy stosuje się klem środkowy, a kiedy klem końcowy?
Klem środkowy montuje się w każdym punkcie styku dwóch sąsiednich modułów wewnątrz rzędu, niezależnie od tego, czy panele leżą w orientacji pionowej, czy poziomej. Klem końcowy trafia wyłącznie na pierwszy i ostatni moduł rzędu - także wtedy, gdy rząd liczy kilkanaście lub kilkadziesiąt paneli, bo skrajne pozycje zawsze są tylko dwie.
Wyjątkiem jest rząd złożony z jednego modułu - wtedy obie krawędzie panelu zamykają klemy końcowe, a klem środkowy nie występuje wcale, bo nie ma drugiego modułu do dociśnięcia. Zasada ta obowiązuje niezależnie od typu konstrukcji wsporczej - dachu skośnego z hakami dachowymi, dachu płaskiego z systemem balastowym czy konstrukcji gruntowej.
4. Jak dobrać wysokość klemy do grubości ramy modułu?
Ramy modułów fotowoltaicznych dostępnych na rynku różnią się grubością profilu aluminiowego, dlatego klem musi dociskać ramę na całej jej wysokości - tylko wtedy nacisk rozkłada się równomiernie i nie przenosi się punktowo na szkło panelu. Katalog produktowy opisuje wymiar szczęki klemy, u Ulamex dla klemy aluminiowej środkowej jest to 24,3x36 mm, a dobór do konkretnego modułu wymaga porównania tego wymiaru z grubością ramy podaną w karcie katalogowej panelu.
Klem dobrany do zbyt cienkiej ramy nie domyka się prawidłowo i traci docisk przy obciążeniu wiatrem. Klem do ramy grubszej niż zakres szczęki nie sięga dna profilu szyny, więc siła docisku spada poniżej wartości, na którą liczy projekt konstrukcji. Przy zamówieniu warto podać opiekunowi działu Fotowoltaika grubość ramy z karty katalogowej modułu razem z liczbą sztuk.
Zasada praktyczna
Grubość ramy modułu i wymiar szczęki klemy wpisuje się w zamówieniu obok liczby sztuk i wykończenia - dobór po dostawie kończy się zwrotem partii i przestojem na budowie. Pozycja zamówienia powinna wyglądać tak, jak w poniższym przykładzie.
Klem środkowy aluminiowy 24,3x36, 6060 T66, czarny anodowany, 40 szt.
5. Aluminium naturalne czy anodowane na czarno - jak wybrać wykończenie?
Wykończenie klemy nie zmienia jego nośności - aluminium 6060 T66 ma te same parametry mechaniczne niezależnie od tego, czy powierzchnia jest anodowana na czarno, czy pozostaje w kolorze naturalnym. Wybór wykończenia to kwestia dopasowania do estetyki instalacji, nie wytrzymałości mocowania.
Moduły z czarną ramą i czarnym laminatem (typ full black) komponują się wizualnie z klemami anodowanymi na czarno - przy jasnym wykończeniu klema widoczna jest jako jasny punkt na ciemnym tle rzędu. Moduły z ramą w naturalnym kolorze aluminium pasują do klem w wykończeniu naturalnym, które nie kontrastują z profilem szyny. Przy instalacjach widocznych z poziomu ulicy - dach skośny od strony frontowej budynku, elewacja pionowa - inwestorzy częściej wybierają wariant czarny dla całej konstrukcji, łącznie z profilami PV i hakami dachowymi.
6. Jak zamontować klemy w rzędzie paneli - kolejność montażu?
Kolejność montażu klem w rzędzie modułów jest stała i wynika z konstrukcji szyny nośnej.
- Ułożenie szyn. Profile aluminiowe lub ocynkowane mocuje się do haków dachowych lub uchwytów gruntowych zgodnie z rozstawem z projektu instalacji.
- Klem końcowy na starcie rzędu. Pierwszy moduł ustawia się przy klemie końcowym zamontowanym na początku szyny.
- Klemy środkowe między modułami. Każdy kolejny moduł dosuwa się do poprzedniego i mocuje klemem środkowym dokładnie w punkcie styku ram.
- Klem końcowy na zamknięciu rzędu. Ostatni moduł zamyka klem końcowy z drugiej strony szyny.
- Dokręcenie śrub. Śruby M10 DIN 912 A2 dokręca się kluczem dynamometrycznym, moduł po module, zamiast dokręcać wszystkie na końcu rzędu.
Zasada praktyczna
Moment dokręcania śrub klemy podaje producent klemy oraz producent modułu w instrukcji montażu. Zbyt mocne dokręcenie pęka ramę modułu lub uszkadza laminat przy krawędzi ogniw, zbyt słabe nie utrzymuje panelu przy nacisku wiatru - dlatego dokręcanie kluczem dynamometrycznym, według wartości z instrukcji, jest standardem montażowym, a nie opcją.
7. Co mamy w magazynie w Zawadzie
Magazyn główny działa pod adresem Zawada 144, 97-200 Tomaszów Mazowiecki, w województwie łódzkim, od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00-16:00. NIP firmy to 7730002877. Wysyłka obejmuje całą Polskę i Europę. Odbiór własny jest możliwy po wcześniejszym umówieniu.
W naszej ofercie znajdziesz szeroki wybór stali i wyrobów hutniczych dostępnych z magazynu. Oferujemy materiały wykorzystywane w budownictwie, przemyśle, produkcji oraz pracach konstrukcyjnych.
W magazynie dostępne są m.in. ceowniki, dwuteowniki, płaskowniki, profile stalowe, profile bramowe, teowniki, rury, pręty, blachy i ogrodzenia panelowe.
Jeżeli potrzebujesz konkretnego gatunku, wymiaru lub rodzaju materiału, którego nie ma aktualnie na magazynie, możemy zamówić stal pod indywidualne wymagania klienta. Szczegóły zamówienia ustalamy indywidualnie z naszym handlowcem, tak aby dobrać odpowiedni materiał do planowanego zastosowania.
8. Co sprawdzić przed zamówieniem - 5 sytuacji
Uczciwy poradnik obejmuje też sytuacje, w których nie jesteśmy właściwym adresem.
- Pełny montaż instalacji pod klucz. Ulamex sprzedaje komponenty montażowe, nie usługę montażu z ekipą - wykonawcę instalacji trzeba zabezpieczyć osobno.
- Panele fotowoltaiczne i inwertery. W ofercie są wyłącznie komponenty konstrukcyjne - klemy, profile, haki, uchwyty. Modułów PV i falowników nie sprzedajemy.
- Pojedyncza sztuka klemy do domowej naprawy. Materiał spoza standardowego opakowania zamawiamy w ustalonej ilości minimalnej (MOQ), ustalanej przy wycenie.
- Niestandardowa wysokość klemy pod nietypową ramę modułu. Dostępność wymiaru spoza standardowej oferty wymaga potwierdzenia z opiekunem działu Fotowoltaika przed złożeniem zamówienia.
- Materiał "na dziś" na drugim końcu Polski. Wysyłka idzie z jednego magazynu w Tomaszowie Mazowieckim i wymaga czasu przewoźnika.
9. Jak zamówić klemy do konstrukcji PV - 5 kroków
- Lista pozycji. Liczba modułów w rzędzie, orientacja panela, grubość ramy z karty katalogowej modułu i wykończenie klemu (naturalne albo czarne anodowane).
- Kontakt. Opiekun działu Fotowoltaika pod numerem +48 534 826 741 albo e-mail z listą pozycji.
- Potwierdzenie. Opiekun potwierdza dostępność klem, profili i śrub we wskazanych ilościach oraz wymiarach.
- Oferta. Ceny netto, dostępność i termin ważności; po akceptacji potwierdzenie zamówienia.
- Dostawa. Wysyłka albo odbiór własny w Zawadzie.
10. Najczęstsze pytania o klemy PV
Czym różni się klem środkowy od klem końcowego?
Klem środkowy dociska jednocześnie dwa sąsiadujące moduły i ma uchwyt dwustronny. Klem końcowy dociska tylko jeden, skrajny moduł w rzędzie i ma uchwyt jednostronny, bo z drugiej strony nie ma kolejnego panelu do zamocowania.
Ile klem środkowych i końcowych potrzeba na rząd paneli?
Liczba klem środkowych odpowiada liczbie modułów w rzędzie pomniejszonej o jeden, a klemy końcowe zawsze występują w liczbie dwóch, niezależnie od długości rzędu. Dla dziesięciu modułów jest to dziewięć klem środkowych i dwa klemy końcowe.
Czy klem KLIK i klem śrubowy można łączyć w jednej instalacji?
Oba systemy pasują do tej samej szyny nośnej i tego samego wymiaru ramy modułu, więc łączenie ich w jednej instalacji jest możliwe. W praktyce wykonawcy dobierają jeden system na cały rząd, żeby kolejność montażu i moment dokręcania pozostały jednolite dla całej konstrukcji.
Jaki materiał klem wybrać - naturalny czy czarny anodowany?
Oba warianty to to samo aluminium 6060 T66 o identycznej nośności - różnica jest wyłącznie wizualna. Klem czarny anodowany dobiera się do modułów typu full black i instalacji widocznych z poziomu ulicy, klem naturalny do modułów z ramą w kolorze aluminium.
Czy do klem potrzebne jest osobne uziemienie konstrukcji?
Klem dociska ramę modułu, ale sam docisk mechaniczny nie zastępuje uziemienia elektrycznego konstrukcji. Ciągłość uziomu zapewniają osobne komponenty - klipsy uziemiające i przewód miedziany - dostępne w ofercie uziemienia instalacji PV.
Źródła
- Polski Komitet Normalizacyjny - baza wiedzy o normach, w tym oznaczenia stopów aluminium wg PN-EN 573
- Polski Komitet Normalizacyjny - wyszukiwarka norm, w tym PN-EN 1090-3 dla konstrukcji aluminiowych
